Eide i Gloppen, Nordfjord
Eidehøvdingen Folkevandringsgarden i Nordfjord
På Eide i Gloppen ligg spora etter ein av dei mest spennande stormannsgardane frå folkevandringstida i Noreg. Her skal Stiftinga Eidehøvdingen utvikle eit levande kulturminneanlegg for kunnskap, oppleving, skule, forsking og lokal stoltheit.
Quick links
-
Historia
Ei rik grav på Ulvesbakken og tuftene etter ein stor gard fortel om makt, handel og handverk for 1500 år sidan.
-
Prosjektet
Visningshus og toalett først, og eit rekonstruert langhus på 43 meter som hovudmål. Sjå planen for anlegget.
-
Besøk
Mona kulturminnepark er open for alle. Sjå kvar du finn oss, og kva som er under utvikling.
Eit unikt funn i Gloppen
I år 2000 avdekte arkeologar tuftene etter ein stor gard frå folkevandringstida på Eide i Gloppen. Funna viser at dette truleg var garden til Eidehøvdingen – ein mektig stormann som vart gravlagd på toppen av Ulvesbakken i siste halvdel av 400-talet, om lag 700 meter frå gardstunet.
Kombinasjonen av eit stort, godt dokumentert gardsanlegg og ei av dei rikaste gravene frå folkevandringstida i Vest-Noreg er unik i norsk samanheng. Saman gjev funna eit sjeldan heilskapleg bilete av livet til den sosiale eliten for om lag 1500 år sidan.
Les heile historiaFact cards
-
Hovudhuset
43 × 8 meter, og berre nytta av menneske. Det var uvanleg på denne tida.
-
Hallen
Om lag 90 kvadratmeter midt i huset, brukt til møte, gilde og rituelle handlingar.
-
Gullmynt og glasbeger
Ein gullmynt frå Romarriket og eit glasbeger frå Syria vitnar om kontakt med Aust-Romarriket.
-
Tankeringen
Ein ring skoren ut av eitt einaste trestykke – den einaste kjende av sitt slag.
Folkevandringsgarden tek form
Første fase er gjennomført. Mona kulturminnepark vart offisielt opna 16. oktober 2024, etter rydding av området, markering av hustuftene og etablering av grunnleggjande formidling.
No arbeider Stiftinga Eidehøvdingen med neste steg: eit visningshus og offentlege toalett som gjev anlegget ein base for formidling, undervisning og publikumsmottak. På lengre sikt er målet å rekonstruere langhuset og utvikle Folkevandringsgarden til eit nasjonalt formidlingssenter for folkevandringstida.
-
2024
Mona kulturminnepark opna
Området rydda, hustuftene markerte og informasjonstavler på plass.
-
2026
Visningshus og toalett
Første byggetrinn: formidlingsbygg, offentlege toalett og skogsområde med bålplass.
-
2027–2028
Langhuset
Rekonstruksjon av hovudhuset på 43 × 8 meter.
-
Vidare
Nasjonalt senter
Ambisjonen er eit nasjonalt senter for folkevandringstida.
For barn, unge og skular
Folkevandringsgarden skal vere ein stad der barn og unge lærer gjennom å gjere. Opplegga byggjer på aktivitet og oppleving, der elevane får møte historia gjennom fleire sansar – handverk, matlaging, byggeskikk, klede og forteljing.
Eit skogsområde med bålplass og sittebenkar i skiferstein blir tilrettelagt for leik og aktivitet tett ved visningshuset. Alle opplegg blir utvikla i nært samarbeid med skulane og barnehagane som besøker garden.
For skular og barnehagar
Vi opplever dette som eit svært spennande og viktig prosjekt, både historisk og pedagogisk. Med tanke på lokal identitet, nærmiljø og tidleg formidling av kulturarv ser vi eit stort potensial for folkevandringsgarden som pedagogisk arena.
Støtt arbeidet
Stiftinga Eidehøvdingen er avhengig av støtte for å byggje Folkevandringsgarden. Bidraget ditt går til visningshus, offentlege toalett, bålplass og aktivitet for barn, formidling og vidare arbeid med langhuset.
Vipps
43404
Siste frå prosjektet
Delprosjekt 1: visningshus og offentlege toalett
Første byggetrinn i kulturminneparken er eit visningshus og eit bygg med offentlege toalett. Planen er realisering i 2026, og arbeidet med finansiering er i gang.
Stiftinga Eidehøvdingen er skipa
Stiftinga Eidehøvdingen – Folkevandringsgarden i Nordfjord vart formelt skipa i desember 2025. Arbeidet med å rekonstruere garden er inne i ein ny fase.
Mona kulturminnepark er opna
16. oktober 2024 vart Mona kulturminnepark offisielt opna. Første fase av arbeidet på Eide er med det fullført.